Gdańska Etnologia na Międzyuczelnianym Obozie Etnograficznym

W dniach 8–16 maja 2026 r. siedmioro studentów etnologii SSL i MSU uczestniczyło w III Międzyuczelnianym Obozie Etnograficznym (MOE) w Chorzowie. W ramach obozu prowadzili oni badania etnograficzne na terenie Beskidu Śląskiego i Żywieckiego. Tematyka badań obejmowała m.in. tradycje i zwyczaje związane z pasterstwem na terenie Trójwsi Beskidzkiej, doświadczenia przesiedleń spowodowanych budową zbiorników wodnych w Zarzeczu i Wiśle oraz współczesne przejawy lokalnej kultury.

MOE to inicjatywa zrzeszająca niemal wszystkie ośrodki etnologiczne w Polsce. W tegorocznej edycji uczestniczyli studenci i akademicy z Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Łódzkiego, Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika w Toruniu, Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, Uniwersytetu Warszawskiego, Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Uniwersytetu Gdańskiego.

Międzyuczelniane obozy etnograficzne organizowano regularnie od lat 50. XX wieku. Wykształciły one pokolenia etnologów, jednak z czasem tradycja ta została przerwana. W 2024 roku, po ponad trzydziestu latach przerwy, dzięki staraniom przedstawicieli środowiska akademickiego oraz Stowarzyszenia Muzeów na Wolnym Powietrzu w Polsce, została ona przywrócona.

Ideą MOE jest stworzenie studentom możliwości zdobywania praktycznych umiejętności w zakresie prowadzenia badań terenowych, poznawania muzeów etnograficznych, nawiązywania relacji z innymi społecznościami akademickimi, wymiany doświadczeń oraz dyskusji nad zagadnieniami badawczymi.

Tegoroczna edycja MOE została zorganizowana we współpracy z Górnośląskim Parkiem Etnograficznym w Chorzowie, który był miejscem zarówno rozpoczęcia, jak i zakończenia obozu. Współorganizatorami wydarzenia były również Stowarzyszenie Muzeów na Wolnym Powietrzu w Polsce oraz Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi. Instytut realizuje ogólnopolski projekt „Etnomozaika. Współczesne dziedzictwo kulturowe wsi”, w ramach którego prowadzono rozmowy z mieszkańcami Beskidu Śląskiego i Żywieckiego.

Zwieńczeniem badań była konferencja naukowa „Na tropie żywej tradycji…”, podczas której młodzi badacze zaprezentowali efekty swojej pracy terenowej. Przed przyszłymi etnologami jeszcze intensywny okres opracowywania zgromadzonych materiałów. Czeka ich przygotowywanie transkrypcji wywiadów oraz porządkowanie i opisywanie dokumentacji fotograficznej. Życzymy powodzenia!

Tekst: Marta Sikora, II roku etnologii MSU