Co słychać na Pomorzu? Seminarium z archeologii pradziejowej
Serdecznie zapraszamy badaczy, specjalistów dyscyplin pokrewnych, studentów oraz miłośników archeologii do udziału w czwartym seminarium „Co słychać na Pomorzu?”. Organizatorem spotkania jest Zakład Archeologii Pradziejowej Instytutu Archeologii Uniwersytetu Gdańskiego.
|
Kiedy: |
7 grudnia 2026 r. (poniedziałek), godz. 11:00–14:00 |
|
Gdzie: |
Instytut Archeologii UG, ul. Bielańska 5, sala 30 (II piętro) |
Program
11:00 – Mateusz Cwaliński (Instytut Archeologii, Uniwersytet Gdański), Eryk Popkiewicz (Pracownia Artystyczna E. Popkiewicz)
Bursztynowe zabytki z Pomorza w świetle nowych badań nad bursztyniarstwem neolitu i epoki brązu
Od 2024 r. w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Gdańskiego realizowany jest projekt „Bursztyn i miedź we wczesnej i środkowej epoce brązu na ziemiach polskich: pozyskiwanie, obróbka, cyrkulacja i wykorzystanie” (UMO-2023/51/D/HS3/00778). Jest on ukierunkowany przede wszystkim na analizy morfo-stylistyczne i technologiczne wyrobów bursztynowych, przy pomocy narzędzi takich jak typologia, mikroskopia stereoskopowa czy tomografia komputerowa. Do tej pory udało się przebadać blisko 300 zabytków datowanych na epoki kamienia oraz brązu z ziem polskich. Ważnym komponentem tego zbioru są znaleziska bursztynu z terenów Pomorza oraz Żuław Wiślanych. Prezentowane badania rzucają nowe światło na obróbkę tego surowca w regionie kluczowym dla jego pozyskiwania od najdawniejszych czasów.
12:00 – Tomasz Purowski (Instytut Archeologii i Etnologii PAN)
Przedmioty szklane z epoki brązu i wczesnej epoki żelaza odkryte na obszarze dzisiejszej Polski
Podczas wystąpienia omówione zostaną najstarsze wyroby szklane znane z międzyrzecza Odry i Wisły. Materiały z Polski, datowane od poł. II do poł. I tys. p.n.e., zostaną pokazane na szerokim tle porównawczym, głównie europejskim, ale też północnoafrykańskim i bliskowschodnim. Poruszone zostaną zagadnienia dotyczące formy i techniki wykonania przedmiotów (głównie paciorków), a także technologii wytopu szkła, z którego zostały zrobione. Wskazane zostaną miejsca funkcjonowania warsztatów szklarskich oraz drogi napływu konkretnych typów zabytków. Omówiony zostanie także kontekst znalezienia wyrobów szklanych na obszarach dzisiejszej Polski.
13:00 – Andrzej Piotr Kowalski (Instytut Antropologii, Uniwersytet Gdański)
Śmierć, zmarli, groby i duchy w wyobrażeniach Gotów. Uwagi filologiczno-etnograficzne
Ludność gocka, identyfikowana z nosicielami kultury wielbarskiej, w późniejszych czasach doczekała się wzmianek historycznych (np. Jordanes) i przekładu Biblii (Wulfila). Przekazy te dokumentują nie tylko dzieje Gotów, ale ich język, w tym wyobrażenia dotyczące sfery tanatologicznej. W wystąpieniu skomentowane zostaną dane filologiczne na temat gockiego pojęcia śmierci oraz słowa oznaczające pochówki, groby, duchy i praktyki związane ze zmarłymi. Wiadomości takie mogą archeologom okresu rzymskiego podsunąć interesujące spostrzeżenia, ewentualnie dać dodatkowy materiał interpretacyjny.